ملخص الجهاز:
"شعبۀ علوم اجتماعی وانسانی دارای پنج پژوهشگاه است:تاریخ وباستان شناسی و مردم شناسی به نام احمد دانش،زبانو ادبیات تاجیک به نام رودکی،خاورشناسی،فلسفه وحقوق و اقتصاد.
4-پژوهشگاه خاورشناسی: جمعآوری نسخههای خطی در تاجیکستان از سال1933 آغاز شده و شعبهای به همین نام در آکادمیعلوم تأسیس گردیده و در سال 1970 با تأسیسپژوهشگاه خاورشناسی تمام نسخههای خطی به اینبخش انتقال یافته است.
نکتۀ3lقابل تأمل اینکه در این دانشکده فقط زبان و ادبیاتمعاصر تاجیک به خط سریلیک آموزش داده میشود وآثار برخی از شاعران بزرگ ایران به عنوان آثار شاعرانتاجیک تدریس میگردد.
10-کتابخانۀ دولتی تاجیکستان به نامابوالقاسم فردوسی: این کتابخانه که عمدهترین مرکز نگهداری کتابدر تاجیکستان به شمار میآید،در اول ژانویه سال1933 به نام کتابخانۀ شهر دوشنبه تأسیس شددر سال 1934 همزمان با برگزاری جشن هزارفردوسی به نام ابوالقاسم فردوسی نامگذاری گردیدهم اکنون سه میلیون جلد و نشریه به زبانهایمختلف،1200 عنوان مجله و 2040 عنوان روزنامهدر آن نگهداری میشود.
نشریات جدیدی که طی دو سال اخیر به زبان و خطفارسی در تاجیکستان منتشر میشوند،عبارتند از:سامان(نشریۀ بنیاد بینالمللی زبان فارسی)،مردم شناس(نشریۀ پژوهشکدۀ مردم شناسی)و پیوند(نشریۀ ماهانۀ اتحادیۀ نویسندگان).
22-تئاتر دولتی دراماتیک به نام ابوالقاسملاهوتی: در سال 1929 تأسیس شده و طی شصت سالگذشته،بیش از هفتاد نمایشنامه از درام نویسهایمشهور تاجیکستان و شاهکارهای ادبیات جهان در آنبه صحنه رفته است.
گفتنی است پیش از شروع مراسم،محمد عاصمی کهمدت هشت سال وزیر معارف و نزدیک به بیست سالرئیس آکادمی علوم جمهوری تاجیکستان بود،عنوان رئیس انجمن و بشیر بغلانی که چندین سالوزارت دادگستری در رژیم نجیبالله را در افغانستان بهعهده داشت،به عنوان مشاور عالی انجمن بینالمللیتاجیکان برگزیده شدند."