ملخص الجهاز:
"(نقل از دائره المعارف بریطانی جلد اول طبع نهم صفحه 568 راجع بفتح فرانسویها در الجزایر) هواخواهان اروپا و علمداران جنبش اروپا منشی که عظمت و جلال اروپا چشم سر آنها را خیره و چشم و دلشان را تیره نموده است بگویند:فرق بین قساوت وحشیانه رام بهادر با کشتن اسرای جنگی و با خفه کردن متواریان داخل غار چیست؟ آیا اعمال نکوهیده اروپائیان سابق الذکر از کردار ناپسند آن فیل هندی در هنگام غضب که آنا از حالت تقدیس رب النوع منصرف شده و مظاهر اراب انواع مذهبی خودش را هدف گلوله توپ قرار میدهد تا انتقام بگیرد کمتر نفرتانگیز خواهد بود؟ علاوه بر این که در این مقابله و مقایسه حق بطرف ما و جواب بصرفه ما خواهد بود در این محاکمه خوشبختی نصیب رام بهادر است زیرا شکارهای او رویهمرفته ترکیبی از گل و چوب و مواد معدنی بوده لیکن شکارهای اروپائیان متمدن در میدان جنگ و خاک الجزایر ترکیبی است از روح و استخوان و خون و گوشت."