ملخص الجهاز:
"اگر علم از منظر و مقاصد شخصی دانشمند یا جامعه علمی یا هدفهای مسلط بر جامعه بزرگ به طبیعت مینگرد، وحی از منظر نیازهای معنوی و هستیشناختی آدمی و هدفهای اصیل اخلاقی و انسانی، یعنی صفات خدا و ارزشهای برخاسته از او، جهان را شناسایی میکند و نشانهها و تجلیات این صفات را در پدیدهها مییابد و توصیف میکند.
وحی انسان را ترغیب میکند تا با مشاهده و تعقل در حوادث طبیعی و اجتماعی، با بنیانهای اخلاقی جهان، یعنی چگونگی آفرینش و صفات آن آشنا شود.
البته نباید تصور شود که وحی، همه حوادث و پدیدارهای جهان را از این منظرشناسایی و تبیین میکند؛ بلکه بر عکس، به جای دور زدن خرد آدمی و معطل نهادن فهم و ابداع او، انسانها را به خردورزی ترغیب میکند و تنها برای نمونه، به مواردی معدود اشاره میکند."