ملخص الجهاز:
"پیش از هر سخنی،باید گفت که مصحح ید طولایی در ترجمه و نقد و بررسی متون فسلفی،عرفانی،دینی،فرقهشناسی،تاریخی،ادبی و جز اینها دارد و با دید خاصی به متن قصهء اسکندر نامه نگریسته و معتقد است اگر قصهای حاوی عناصر مذکور(فلسفی،...
مصحح پیشتر نیز دو اسکندرنامه با عناوین اسکندر و عیاران(نشر نی،1383)و اسکندرنامهء بخش ختا(میراث مکتوب، 1384)و واژگان و تعبیرات کلیات 8 جلدی اسکندرنامه(چاپ 1327 ش)را استخراج و طی دو مقاله(در نامهء فرهنگستان،ش 3،1374 و نامهء پارسی،ش 2،1375)به چاپ رسانده و بخصوص مقدمهء موجز و مشبعی بر دو کتاب مذکور نوشته است که خواننده را از رجوع به هر راهنمای دیگر جهت شناخت داستان اسکندرنامه بینیاز میکند.
آقای ذکاوتی طی مقدماتی،تأثیرات تاریخی و اجتماعی و حتی نظامی حوادث گوناگون درگذشتهء تاریخی ایران را نهایتا در دوران صفویه و آنهم در شخصیت منوچهر بن قراچقای خان باز مییابد؛بدین معنا که عناصر موجود در اسکندرنامهء نقالی همچون«اسطورههای ماقبل تاریخی»،«صفات ویژگیهای عیاران»،«طبقات مختلف اجتماعی»،«بازگشت مجدد فرهنگ هند و ایرانی از غرب به شرق»و..."