ملخص الجهاز:
"یکی از تکاتی که میتواند ما را در گشودن گره کور نارضایتی عام از آموزش و پرورش یاری کند،پاسخگویی به این سوال است:از نظام آموزش و پرورش خود چه انتظاری داریم؟پاسخهای احتمالی این سوال،بسیار متنوع و گاه متضادند،اما چارهای نیست، باید از همین جا شروع کرد؛برای آن که هدف آموزش و پرورش را تعیین کنیم،باید در محیطی آرام و به دور از تعصبهای سیاسی و ایدئولوژیک،از همه ذی نفعان آموزش و پرورش که طبعا همه ملت ایران هستند،بخواهیم فعالانه در این هدفگذاری شرکت کنند؛آنچه در صد سال گذشته امکان تحقق نداشته است و دورنمای تحققش نیز با شرایط و اوضاع اجتماعی و سیاسی کشور چندان روشن نیست؛اما چارهای هم نیست.
به این ترتیب،پرسشی که در برابر روشنفکران،دانشمندان،سیاستورزان،دستاندرکاران و برنامهریزان آموزش و پرورش قرار میگیرد،این است که چگونه میتوان"مدرسه"توانمندی ساخت که دانشآموزان را در سطوح مختلف،با ضرورتها و واقعیتهای زندگی در جامعه و جهان دستخوش تغییر و مسائل مربوط به آن آشنا کند؟مساله اساسی مدرسه ما این است که چگونه محصول آموزش آن قادر باشد مسائل پیرامون خویش را به خوبی بفهمد،مهارتهای زندگی را فراگیرد و آموختههایش را از واقعیتها جدا نداند؟مدرسه را نمیتوان با نگاهی تقلیلگرا به آموزش،آن هم آموزش محفوظات و آموزش انقیاد و انفعال فروکاست؛مدرسه در ترازهای نو،مکان گفتوگو و آموزشهای دوسویه است؛آموزشهایی که در آنها هم آموزشدهنده و هم آموزشگیرنده،مدام میآموزند.
با این چشمانداز میتوان برخی مسائل اساسی را که غفلت از آنها موجب اختلال در ایفای نقش مدرسه و آسیبپذیری فرایند اجتماعی شدن آموزش و پرورش میشود،برشمرد: 1."