ملخص الجهاز:
"اما تجربه نشان میدهد تاریخ علم الاسنادی دستکم همانگونه که از نامش پیداست از تاریخ علم الرجالی مستندتر است.
گرچه مورخان ایرانی بدین نمط تاریخنگاری کمتر اهتمام ورزیدهاند و خوانندهی ایرانی هم کمتر حوصله کرده پای اسناد و مدارک بنشیند و بیشتر ترجیح داده داستانگونه بخواند و با کتاب تاریخ،پای کرسی شب چلهیی را سحر کند.
امروز در روزگار ما،خوانندهی ایرانی به تجربه دریافته که آن نیست که اگر صد سالی از وقایعی بگذرد،به حکم اطلاعات سوخته،واقع امر را بدو بگویند و منفعتی برای باژگونه بازگویی در بین نباشد و آموخته که تاریخ را به تردید بنگرد و«به کدامین سند»محک بزند و ازاینرو به کتابهایی از این دست اقبال نشان میدهد.
و این است که اینبار تاریخ علم الاسنادی،ذائقهی مخاطب ایرانی را که سلیقهاش ارتقا یافته و آگاهی و حافظهی هرچند کمرنگ تاریخیاش تقویت شده،خوش مینوازد و خاطرنشان میسازد که به قول شاملو:«چهها که بر سر راه قضاوت تو ننشستهاند تا دوغ را دوشاب و سیاه را سفید جلوه دهند»."