ملخص الجهاز:
"ولیآینده بسیار نزدیک آن را از تجدید حیات درخشانی بهرهور خواهد ساختدر طی سه قرن اخیر خلیج فارس با ایجاد تاسیسات نفتی روزهای پرهیجانیرا سپری کرده و در مدت 2 قرن گذشته بعلت تحولاتی که در اقتصاد جهانپدیدار شده است تحولی عمیق ولی تدریجی در منطقه جنوبی کشور رخ دادهاست:با وجود منابع ثروتی که در این منطقه وجود دارد ولی رونق و اعتبارجزائر و بنادر شمالی با توجه به یک سلسله عوامل اقتصادی و اجتماعی بطورشگفتآوری تنزل کرده است و در مدت بیش از نیم قرن اخیر با استخراجنفت و صدور آن از راه خلیج فارس دیگرگونی بزرگی در ترکیب جمعیتو اقتصاد آن راه یافته و انتقال و پراکندگی جمعیت بنحو دیگری تغییرکرده است.
تحولات اقتصادی و اجتماعی و تغییرات و دگرگونی که از لحاظنوع معیشت و طرز زندگی و آداب و خصوصیات یگر در مناطق جنوبی کشوررویداده است بتدریج به سراسر بنادر و کرانههای خلیج کشیده میشود و خواهناخواه اقتصاد ایران در معرض این تحول قرار خواهد گرفت و توسعه و تکاملشهرهای صنعتی و تولیدی نقش بسیار پراهمیتی در اقتصاد ایران خواهدگذاشت.
زیرا در گذشته تاریخ نشان داده است که خلیج فارس قطباصلی تجارت خارجی ایران بوده ولی در آینده نیز این قطب روبه توسعه وپیشرفت راه خواهد سپرد،و بقول پروفسور گیرشمن رئیس هیئت باستان-شناسی فرانسه نفتکشهای 100 هزار تنی کنونی دیگر از کانال سوئزنخواهند گذاشت بلکه همان مسیری را طی خواهند کرد که کشف آن 5 قرنپیش بازرگانان را در خلیج فارس از رونق انداخت."