ملخص الجهاز:
"آفتهای روشنفکری در ایران روزی یکی از استادان به نگارندۀ نوشتار حاضر میگفت:سالیانیپیشتر اندیشههای کمونیستی و تودهای چنان در برخی ازروشنفکران ما رخنه کرده بود که اگر از آسیبهای تفکر کمونیستییا مخاطر آن سخنی به میان میآوردم به غربزدگی متهم میشدمو چنان رفتارهایی از شیفتگان اندیشههای مارکس نمایان میشد کهگویی امور مقدس را بر حضیض نقد نشسته باشی!سالها بعد همانافراد به گونهای سنگ لیبرالیسم غرب را بر سینۀ ارادت میکوفتندکه اگر از اشکالات اندیشۀ لیبرالی سخنی گفته میشد،انگشتملامت همانان به نشانۀ تحجر و واپسگرایی گویندۀ منتقد به سویشدراز میشد و این بیماری است که هنوز روشنفکر دنبالهرو ما به آنمبتلاست.
4. قیاس مع الفارق ایران با اروپا:نگاه بعضی از روشنفکران بهجامعه این بود که ایران امروز از نظر زمان اجتماعی مانند اروپایقرن پانزدهم است که در فضای مذهبی نفس میکشید و فقط باشعارهای مذهبی به هیجان میآمد،اما این قیاسی مع الفارق از دوبستر نامتجانس بود؛زیرا مذهب مردم ایران اسلام است،به ویژه اسلامشیعی که مذهبی است انقلابی و حرکت آفرین روشنفکر ایرانی بهتوهم این که در اروپای امروز مذهب کارکردی ندارد و در گذشته تأثیرخود را گذاشته است،تأثیرگذار بودن مذهب را در ایران نیز پایان یافتهتلقی میکردند،غافل از اینکه نه ایران،اروپاست و نه اسلام،مسیحیت."