خلاصه ماشینی:
»(1) آیا واقعیتهای جدیدی که در معادلات سیاسی در حال وقوعاند، با نظام عالم تکوین رابطه ندارند و خبر از آن نمیدهند که بستر ارادهای خاص از طرف حضرت حق در حال تحقق است؟ در سوره جن آمده است که جنیان با بعثت نبی اکرم(ص) به هم میگویند: نمیدانیم در عالم چه واقعهای رخ داده است؟ آیا خدا اراده خیری برای اهل زمین پیش آورده یا اراده شری؟ «وأنا لا ندری أشر أرید بمن فی الأرض أم أراد بهم ربهم رشدا»(2) میگویند قبلا میرفتیم در آسمان - مراتب پایین عالم غیب – و خبر میگرفتیم، ولی حالا با نگهبانانی سرسخت و شهابهایی روبهرو هستیم که مانع ما میشوند، «وأنا لمسنا السماء فوجدناها ملئت حرسا شدیدا وشهبا»(3) جنیان میرفتند خبرهایی را که هنوز زمینه ظهورش در زمین واقع نشده بود، برای جادوگران میآوردند و بساط کاهنان و جادوگران را رونق داده بودند، بهطوری که مردم برای کاهنان و ساحران جایگاه انبیاء الهی را قائل بودند و جهان آن روز را عملا کاهنان مدیریت میکردند.
این صحنه حضوری جدی برای آن دو را در آینده تاریخ نشان نمیدهد، ولی اگر متوجه تقدیر جدیدی بودیم که حضرت حق اراده کرده و این بیعت، ظهور آن تقدیر و قلب این دو بزرگوار مملو از عزم تحقق آن است، صحنه را طور دیگری تحلیل میکردیم و در دل این بیعت سقوط ایران و روم را مییافتیم، چیزی که رسول خدا(ص) در جریان جنگ احزاب گوشزد فرمودند.