خلاصه ماشینی:
"در ابتدای جنگ جهانی دوم دیگر هیچ ارمنی در محلات جنوبی شهر حضور نداشت و همگی به نیمهی شمالی بین خیابان امام خمینی یا سپه سابق و آیت الله طالقانی یا تخت جمشید رفته بودند و جمعیت بیست هزار نفری ایشان در این بخش از شهر یک مدرسه-که کلیسا هم بود-دو کودکستان،یک انجمن فرهنگی و چندین انتشاراتی نظیر نائیری و ساکو به ضمیمهی انجمنهای اجتماعی و فرهنگی داشتند.
آمار مؤسسات مذهبی فرهنگی ارامنه را در اینجا یادآوری میکنم:هشت مکان مقدس به نام کلیسای گریگوری،چندین کلیسای کاتولیک،سه نمازخانه،بیست و چهار مدرسه،سه کودکستان و مهد کودک،همچنین انجمنهای فرهنگی و مؤسسات خیریهی گوناگون و ورزشگاه معتبر آرارات-که تا چندین سال قبل جزو تیمهای ثابت لیگ تخت جمشید و آزادگان بود-و خلاصه کلیسای تادئوس روباردو فیمئوس قدیس در سال 8081 به دست جامبران ارمنی و با کمک و یاری فتحعلی شاه قاجار به مساحت 023 متر مربع بنا شده که در حال حاضر با کمک سازمان میراث فرهنگی و خلیفهگری ارامنهی تهران در دست بازسازی است،و جمعهی اول هر ماه میلادی پذیرای زائران مسیحی ارمنی میباشد."