خلاصه ماشینی:
"(به تصویر صفحه مراجعه شود) روشن شدن چراغ اول *پیام یزدانی چراغها را من خاموش میکنم از نظر خیلیها یکی ازپدیدههای ادبی این سالهاست،چون از نادر رمانهایپرفروشی است که اهل فن هم تأییدش کردهاند(به قرینهگرفتن جایزه بنیاد گلشیری و یکی دو جایزه ادبی دیگر).
درواقعبا وصف دقیقتر و مفصلتر آرمن و امیلی،حسی ازاهمیت نقش این دو در قصه(نسبت به دوقلوها)درناخوداگاه ما شکل میگیرد؛و بعدها هم متوجه میشویمکه عامل برهم زننده ثبات و ایجاد تغییر و آشفتگی درزندگی راوی،ورود همین امیلی(و خانوادهاش)است واولین نشانههای آشفتگیهای آینده هم در رفتار آرمن بروزمیکند که همین ابتدای کار،با نگاه خیرهاش به"موهایبلند دخترک"و اصلا وصف او(که نگرانی مادرانه راویرا میشود درش احساس کرد)برایش زمینه چینی شده.
خانم سیمونیان هم وقت دست دادنمتوجه خشکی دستم شده بود؟پسرش چطور؟"پیداستکه این بار،آن ترس از قضاوت بر راوی چیره شده و(برخلاف واقعه آشپزخانه)ور خوشبین دیگر توانایی "دلداری دادن"ندارد.
بنابراین میشود گفت حضور خانوادۀ سیمونیان،گذشته از آشفتگیهای عینی که در زندگی راوی به وجودمیآورد(مثلا اینکه آرمن عاشق امیلی میشود)،او را بهنگاه کردن و بعد مقایسه وادار میکند.
راوی از هنگامی که احساس میکند وربدبیناش دارد چیره میشود،اول سعی میکند با غرقکردن خودش در پختن و شستن و تیمار بچهها یا پناهبردن به گذشته و رؤیاهایش،جلوی این روند دیدن و مقایسهکردن را بگیرد،اما بالاخره او هم تبدیل به یکی از همینآدمهای پرخاشگر میشود و مثلا دعوای مفصلی بر سرعلائق سیاسی شوهرش با او راه میاندازد(ص 42).
اما یکی از این شخصیتها هم هست که جور دیگریبه واقعیت نگاه میکند:خانم نورالهی که عضو انجمنیبرای دفاع از حقوق زنان است(قصه در سالهای دهه1340 اتفاق میافتد،در آستانه اعطای حق رأی به زنان)وراوی در پایانبندی رمان(اواخر فصل 46)میرودسراغش که:"..."