خلاصة:
رشیدالدین میبدی، عارف بنام سدة ششم ، و صاحب تفسیر کشفالسرار است. در مواردی مفاهیم و تعالیم عرفانی میبدی از آراء کلمی او متمایز است اما در بیشتر موارد اعتقادات میبدی با مفاهیم عرفانی او در هم آمیخته است. این آمیختگی و پیوند، و همچنین پراکندگی اعتقادات کلمی میبدی در متن موجب شده تا از یک سو، مذهب کلمی او در بررسیهای گذرا آشکار نشود و از سوی دیگر دیدگاهها و مشرب عرفانی او به درستی تحلیل نشود. در این مقاله ابتدا اعتقادات کلمی میبدی از کشفالسرار استخراج شد و سپس این اعتقادات، تحلیل و با آراء اشعریان مقایسه گردید. با توجه به شواهد و قرائن فراوان معلوم شد که میبدی اهل حدیث است و تشابه اعتقادات او با اشعریان بدان دلیل است که مکتب اشعری از آراء اهل حدیث نشات گرفته است.
Shahnamehis one of the most distinguished literary epics that reflects the cultural background and diagram of Iranians’ National view of the world towards humans، society and existence more than any other literary work. Creating a confrontational، dialectical atmosphere and cultural، anthropological foundation in Shahnameh reveals Ferdowsi’s concerns to make a utopia by the refinement of individual، ethnic and social behaviour.. Ferdowsi believes that this trait is one of the barriers in individual and socialdevelopment and glory that leads to the dominance of evil.Due to the extensive history of this unethical behaviour the currentwriting has attempted to fathom its motives present in some characters of Shahnameh and its different kinds and reasons in the period of heroic-mythical epic period ،i.e.، from Zahak’s period to the death of Rostam. The present work has tried to do so using descriptive، analytical methods based on the theory of "stigma" of Erving Goffman.By doing so the reason for popularity or notoriety of some heroic characters of Shahnameh، either Iranian، Turani، men or women، can be revealed. Furthermore it can be realized that not only dominance of materialism and worldly desires and escape from spirituality have an undeniable effect on the emergence of stigmatization، but also neuroticismcomplexes، such asfeelings of inferiority، jealousyand projection desires have contributed to presence and parade of intrigues for an abundance of stigmatization in Shahnameh. Consequently we clearly encounter all three stigmas in Shahnameh including natural stigmas (deviant appearance or actions)، ethnic and cultural stigmas، and political stigmas.
ملخص الجهاز:
"عبدال بن سلمان، ١١١٣، ج١، ص٢١١( همانگونه که ام عبلارا میبدی معلوم است، او ام مراتب کلم خدا سخن نگفته و حتی به خاطر ایلن نظریله بله اشعریان لفظیه( خرده گرفته و با استناد به آیا و احادیث، پنج دلیل برای رد هرگونله اعتقاد به حادث و مخلوق بودن قرآن ارائه کرده است: »اشعریان گفتند: حروف در قرآن و غیر قرآن آفریده است و گفتند: کلم خداوند معنی است قائم به ذا او بلیحلرف و بیصو ، و این عقیده اهل سنت و اصحاب حدیث نیست، و اهل سنت را بر ایشلان ام آیا و اخبار دلیل های روشن است...
این وجلوه کله چندان محکم و قانعکننده هم نیستند، عبارتند ام: الف( معجب و مغرور نشدن انبیا: »املا وجه حکمت در مل انبیا، گفتهاند که تا به خود معجب نشلوند و هملواره در حاللت انکسار به مبان افتقار عذری میخواهند و نیامی مینماینلد« هملان، ج١، ص١٥٦(؛ ب( اثبا بیعیب بودن خدا: »این چنین صغائر بر انبیا رود و حکملت در آن اسلت کله تلا عالمیان بدانند که بیعیب خدا است که یگانله و یکتلا اسلت، دیگلر همله بلا عیلبانلد« میبدی ، ١٦١١، ج٥، صص١٢-١١؛ ج١، ص٢٥١(؛ ج( شناختن بیراههها و آمادگی برای راهنمایی بندگان: »مردی باید که هزار بار راه گم کرده بود و به راه بامآمده تا کسی را ام بیراهی به راه بامآرد که اول راه به راه باید، آن گه راه باید."