ملخص الجهاز:
"مرد گفت،ای آقا اگر من راه پس میدانستمی باین روز بد هرگز مبتلا نمیشدم!(رضوان*) طالعبینی چون هلاکو خان دار الخلافهء بغداد را مفتوح ساخت ابن حاجب نحوی از خوف سلطان الحکماء خواجه نصیر الدین طوسی که سابقهء عداوتی مابین آنها مختفی شده از خوف اینکه مبادا خواجه بزاریجهء سؤال فلکی یا قرعهء رمالی از موضع او خبردار شود طشتی را طلبیده در او خون ریخت و میان خون هاونی از طلا نهاد و خود بروی هاون نشست.
خواجه از قاعدهء استخراج خبایا موضع او را استنباط کرد، او را در کوهی از طلا دید که آن کوه در میان دریائی خون بود ازین بابت حیرت میکرد تا آنکه او را بحیل دیگر بدست آورد چون از موضع وی سؤال کرد تفصیل را بیان نمود مایهء تحیر هلاکو و سایرین شد."