ملخص الجهاز:
"که در اینجا نه زغالست و نه نفتتست و نه گاز1 من از این حملهء او سخت هراسان شدهام، چون کبوتر که هراسان شود از حملهء باز، از دم سرد هراسآور و توفندهء او دشت و کوه و دره فریاد نماید آغاز، بادش آنگونه بلرزش فکند خاک و هوا، که هم از آن بتنباد فتد لرزه و نهاز2 از بر شاخ درختان همه مرغان بشتاب پر گشایند و برآیند همی در پرواز!
من در این شهر غریبم!که کند یاد غریب؟ خاصه اهلش،که نه اهلند و نه بیگانه نواز (1)گاز مادهایست که از زغال میگیرند و برای سوخت بکار میبرند و چون بحالت بخار است بوسیلهء لولهکشی از کارخانه بخانههای مسکونی تقسیم میکنند.
*** بنگر آن حوض که در منظر مأوای منست، کش یکی بید معلق بکنار است و کاز2 شاخهء بید معلق شده وارونه در او، آب ده متر ز فواره سرآرد بفراز، اوج برگیرد و آنگاه چنان شاخهء بید، با سر خویش نگونار بریز آید باز!"