ملخص الجهاز:
دخالت در امور ایران موافقت نکنند پیآمد این هرج و مرج میتواند با توفانهایی به فاجعه بینجامد؛ چنان که کرانههای آن را نمیتوان پیش بینی کرد!
لازمهی دخالت این دو کشور در ایران حضور مستشارانی خارجی در هر وزارت خانه است؛ تا روسیه و بریتانیا بتوانند: بر دولت این کشورـ که با انحطاط قدرت فلج شده است ـ نظارت اثرگذاری داشته باشند.
سیاست روسیه و بریتانیا ـ در این مداخله ـ به اصل موازنه در تنظیم رابطه با شاه - به عنوان نماد قدرت ـ و مجلس که ابزار ضروری نظارت بر این قدرت است، پایبند باشد.
فزون بر این، روشن است که: انجام اصلاحات بی پول ناممکن است و با پایبندی روسیه و بریتانیا در کمک مالی به تضمین برای مصرف صحیح، این طرح مستلزم نظارتی نامتعارف است!
~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ 1859 اصلاحات ایران - پیشنهاد های روسیه ارسال خبر: خبرنگار تایمز سنت پترزبورگ 13 ژانویه اطلاع پیدا کردم که پیشنهادهای روسیه در رابطه با خط مشی آینده این کشور در ایران ظرف چند روز آینده به اطلاع دولت بریتانیا خواهد رسید.
در نتیجه گیری از این خبر، ناگزیر از این پیافزودام که: این تبادل نظر میان لندن و سنت پترزبورگ راجع به ایران، مسبوق به پیشنهادهایی از سوی دولت بریتانیا به آن کشور در گذشته است.
افشای مفاد دقیق این پیشنهادها پیش از اطلاع دولت بریتانیا برخلاف عرف دیپلماتیک است.
- روزنامه تایمز لندن، 1909 JAN 13، 20 ذیحجه 1326 ق، 23 دی 1287 ش.