ملخص الجهاز:
"اگر مانند آنچه در قانون نغمگی ماهور به آن معتقدیم،یعنی: نیمپرده+یکپرده+یکپرده+نیمپرده+یکپرده+یکپرده و در توالی اصوات و نغمات به دوام درپی اثبات این قانون هستیم که شاید تأییدی بر یکی از قوانین فیزیکی و متافیزیکی پیرامون ما باشد و ما نمیدانیم و حتی فکر نیز نمیکنیم که چه باید بدانیم و چهها که نمیدانیم...
به راستی اگر به ماست جهت تغییر ذائقه نعنایی افزوده گردد استحاله میگردد و ما دیگر ماست نداریم؟پس چه ضرورتی است آن را نام تازهای ببخشیم؟ شاید زیباترین تفسیر و تعریف از گنجینهء موسیقی ایران(که این جانب مشغول تحقیق و تفحص پیرامون آن هستم)از استاد مرحوم منوچهر همایونپور میباشد که در یکی از میزگردهای کارشناسی برنامهء نیستان که در خدمت ایشان بودم چنین فرمودند:در آواز ما یک مرتبخوانی داریم،یک مرکبخوانی داریم و یک مرصعخوانی."