ملخص الجهاز:
"این را هم بگویم که«معلم دوم»معتقد است افراد مدینه فاضله چه بسا بخوشی و سعادت نایل نمیشوند،مدینه فاضله پدید نخواهد شد مگر همه افراد اجتماع از راه و روش رئیس و رهبر خود پیروی کنند و بهمان سیمای نفسانی و اخلاقی او در آیند.
در غیر این صورت پیشوا نمیتواند رسالت خود را به انجام رساند مگر آنکه به مرتبه عالی روحانی نائل گردد،از اینجا روشن میشود که مدینه فاضلهای که فارابی در کتاب خود پیریزی کرده است مدینهیی است که رهبرش نباید از پیامبران و فرشتگان کمتر باشد و افراد اجتماع آن باید همه از پاکان باشند: چنین مدینه فاضلهای تاکنون در جهان پدید نیامده و تشکیل نشده است مگر در زمان پیامبر اسلام و بعضی از خلفای راشدین آنهم برای مدت محدودی «از نظر بعضی از مسلمانان»هر گاه انسان در راه کمال نفس گام بر دارد، استعداد ذاتی دارا باشد،خداوند باو یاری میکند."