ملخص الجهاز:
"واسیلی سوخوملینسکی 23 ساله،مثل بسیاری از مردم،در نبرد علیه دشمن متجاوز شرکت کرد و از خود شهامت و مردانگی نشان داد و حتی یک بار نزدیک بود کشته شود.
رابطهء معنوی معلمان و کودکان و فضای حسن نیت،یعنی آنچه ماکارنکو دانشمند بزرگ علوم تربیتی در نظر و عمل مورد تأکید قرار میداد،در آموزشگاه پاولیش،که سوخوملینسکی آن را رهبری میکرد نیز به واقعیت پیوست.
به عقیدهء آنان آموختن طرز زندگی به جوانان،تنها به مفهوم درک خیر و شر نیست و مطلب مهم در این زمینه آن است که جوانان باید در مورد بدیهای اجتماعی و بیعدالتی،اعتقاد آشتیناپذیری داشته باشند.
» سوخوملینسکی معتقد بود که باید در مدارس جوی معنوی به وجود آید تا در تکوین سجایای انسانی کودکان مؤثر باشند.
سوخوملینسکی این موضوع را در نامهای که در ترجمهء آلمانی کتاب مهرم نثار کودکان چاپ شد،به مثابه مثالی از دردها و رنجهای حاصل از جنگ برای بشر ذکر کرد و آرزو کرد که دیگر جامعهء انسانی شاهد چنین صحنههایی نباشد."