ملخص الجهاز:
"اگر شیوه اول مراد بوده، در این صورت اشکال و سؤالی مطرح نیست؛اما اگر روش دوم منظور است در این صورت به نظر میرسد این تعریف بر واقعیت علم کلام منطبق نیست.
1-اگر علم کلام«صناعت»بوده و تعریف آن«هنر دفاع بحثی» است، مطلب کتابهای کلامی باید پیرامون هنر دفاع بحثی باشد و در آنها از روش دفاع، مقدمات و مبادی آنها و آداب مناظره و مسایلی از این قبیل بحث شود، در حالی که اینگونه نیست و این مباحث را میتوان در بخش صناعات خمس(قسمت جدل)از علم منطق یافت.
حال سؤال این است که بر اساس تعریف کلام به هنر دفاع بحثی، یا علمی که در آن از این هنر استفاده میشود، این بخش مهم از کلام را چگونه میتوان توجیه کرد؟3-صرف نظر از مطالب بالا، اصولا دفاع از عقاید دینی هدف علم کلام است نه ماهیت یا روش آن."