ملخص الجهاز:
"جنگل حرا و درخت پنبه در جزایر خلیج فارس ترجمهء همایون صنعتی یلینی پدر در تألیف بلندآوازهء خود«تاریخ طبیعی»در کتاب دوازدهم این اثر که به"درختان و فرآوردههایشان"اختصاص دارد زیر عنوان"درختان ایران:درخت پنبه"میگوید:1 37-ایران ]Persia[ مجاور سرزمین اقوامی است که ذکر شدند.
در کرانههای دریای سرخ در مکانی که آنرا خلیج فارس ]Persian gulf[ 2نامیدهام همان نقطهای که جزر و مد تا عمق ساحل رخنه میکند طبیعت درختان چشمگیر است.
ظاهر میوه آنان مانند بادام است و هستهای پیچخورده دارد.
38-جزیره تیروس نیز در خلیج فارس است.
جوبا میگوید این بوته قوزهای دارد کرک مانند و پارچهای که از آن به دست میآید به مراتب مرغوبتر از پارچه همانند هندی است.
یلینی چند صفحه بعد در کتاب سیزدهم همین تألیف زیر عنوان عطر آورده است: عطر[گلاب]را علامت و نشان ایرانیان باید دانست.
(1)--شاید یلینی مرادش برگ درخت توید است که در چین برای تولید ابریشم مصرف میشد."