ملخص الجهاز:
"»(ص شانزده) نجاح محسن،نویسندهء کتاب،مهمترین دلایل بررسی (به تصویر صفحه مراجعه شود) ابعاد سیاسی تفکر اعتزالی را کمتوجهی بسیاری از پژوهشگران به جنبهء سیاسی تلاشهای معتزله،حضورشان در روزگار بروز معضلات بزرگ سیاسی،قدرتمند بودن معتزله در میان فرقههای اسلامی به لحاظ اعتبار و جایگاه و نیز احتساب مکتب معتزله بهعنوان یکی از نمونههای فکری توانمند در تکامل اندیشهء سیاسی اسلام میداند.
در مبحث اول منابع عقلی و نقلی اندیشهء سیاسی از نظر معتزله مورد ارزیابی قرار گرفته و در خلال آن،نقش عقل در بررسی موضوعات سیاسی و نقد و ارزیابی آنها از دیدگاه معتزله بیان شده است.
مهمترین مسائل مورد بحث در این مبحث عبارتاند از:امامت،رابطهء ایمان و عمل و تأثیر سیاسی آن(که خود به بخشهای بنیادهای سیاسی نظریهء ایمان،پیوند میان ایمان و عمل از نظر شیعه و خوارج و تأثیر سیاسی آن،جدایی ایمان و عمل از نظر مرجئه و تأثیر سیاسی آن،جدایی ایمان و پیوستگی ایمان و عمل از نظر معتزله و تأثیر سیاسی آن تقسیم شده است)و دشواری اعلام موضع دربارهء مشروعیت سلطهء سیاسی که در این بخش به نظریات مرجئه،خوارج،شیعه و معتزله پرداخته شده است."