ملخص الجهاز:
"اگر یک نگاه کردن توجیهپذیر باشد(مثلا،به این دلیل چشم من به زیرسیگاری افتاده است که میخواستهام خاکستر سیگارم را در آن بتکانم)همه چیز بینقص است.
اگر منظور از جهانی شدن همین وضعی است که امروز برای سینمای ما پیش آمده است شخصا معتقدم که ادبیات داستانی ما اگر جلوتر از سینمای ما نباشد عقبتر هم نیست.
و اگر ادبیات داستانی ما هنوز آن جایگاهی را پیدا نکرده است که سینمای ما پیدا کرده،مشکل را باید در تفاوت قابلیت ارتباطی زبان تصور دانست در قیاس با زبان رمان و داستان که ابزارشان کلمه است.
اما اگر مراد از«جهانی»شدن خلق آثاری است در حد نویسندگان بزرگی چون گمبروویچ،پاسخ درست را با خواندن یادداشتهای روزانهای او باید جست:ضعف تفکر،و نبود نگاهی اصیل و شخصی به مسئلهی فرم در نزد نویسندگان ایرانی.
در این زمینه،عبرتآموز است که او هنگامی اگزیستانسیالیست بود که هنوز حرفی از اگزیستانسیالیسم در میان نبود."