ملخص الجهاز:
"جلد دوم شامل دو بخش و 7 ضمیمه است: بخش اول ادامه مباحث تاریخی مجلد پیشین است و در آن تحولات افغانستان از عصر احمد شاه درانی تا آخرین کشاکشها میان ایران و امیرنشین افغانستان در عصر ناصرالدینشاه و گزارش پایان مسئله هرات و متن عهدنامه پاریس در سال 1875 میان ایران و انگلیس مورد بحث قرار گرفته است.
جلد سوم متضمن مباحث فرهنگی و ادبی و روابط علمی مشترک ایران و افغانستان و حاوی بخشهای زیر است: 1) بخش فرهنگی در 14 گفتار و در آن درباره زبان فارسی در شبهقاره هند، وضع متون فارسی در آنجا، زبان و ادبیات مشترک ایران و افغانستان و تاجیکستان و همچنین زبان اردو بحث شده است.
مجلدات افغاننامه با اینکه سالهاست تألیف شده و اکنون چاپ دوم آن در یک دوره منظم ارائه شده، از نظر موضوع و مباحث مطروحه در آن هنوز هم از تازگی برخوردار است و جا دارد با توجه به تحولات عظیم کشور افغانستان به مفاد و مندرجات آن عطف توجه بیشتر شود."