ملخص الجهاز:
"گذشته از آن،آوردن اصطلاح"مورخان ایرانی" در کنار هرودوت که با توجه به ارجاع نویسنده فقط میتواند ناظر به مورخان جدید ایران باشد،ضمن آنکه به لحاظ متد تحقیقات تاریخی صحیح نیست، به همان اشکالات پیش گفته نیز به هنگام ذکر دادههای آنها دچار است.
گفتار سوم کتاب با عنوان اصلی"دین"همانند گفتار پیشین،مبتنی بر استنتاجاتی است که برآمده از تکرار دادههای منابع و ماخذ تاریخی ایران هستند و اعتبار بنیانی بسیاری از آنها محل گفتوگو و بعضا مجادله است،اما با این حال رجایی در ابتدای بحث"کناکنش ایرانیان با اسلام"(صفحه 125- 124 کتاب)درباره موضع نحوه ورود اسلام به ایران، مقدمهای محققانه و بیطرفانه دارد که قابل تامل و توجه است.
) اسناد و منابع ایرانی از عهد صفوی موضوع انتساب سلاطین این سلسله به ساسانیان را به هیچ عنوان تایید نمیکنند و اساسا طرح این مساله که سلاطین صفوی خود را به ساسانیان منتسب میکردند،موضوعی است که بهطور عمده از سوی شرقشناسان و ایرانشناسان و طی تحقیقات آنها، و در یک قضاوت توام با اغماض،براساس دریافت و تصور آنان طرح شده است و طبعا از آنجا که اعتبار اسنادی استواری ندارد،قابل اتکا برای نتیجهگیری و صدور حکم تاریخی با آن تعبیر نیست."