ملخص الجهاز:
"با نگرشی به تاریخ کتابداری درمییابیم که همیشه و همه جا،لااقل در نخستین گامها،اولویت به فهرستنویسی و ردهبندی داده شده و خدمات مرجع نادیده گرفته شده است.
در آمریکا،در برنامهریزی نخستین کلاس کتابداری(کلمبیا،1887)اوقات اضافی دانشجویان برای«آشنایی با ماشین چاپ،ماشین تحریر و کار مرجع»در نظر گرفته شده بود.
حتی در ارزیابی سال 1900 از مدارس کتابداری(مجموعا چهار مدرسه)معلوم شد که بیشترین سهم زمانی در برنامهریزی آموزش به فهرستنویسی و ردهبندی اختصاص داده شده بود.
اکنون پس از قریب بیست و پنج سال از تأسیس نخستین دورهء دانشگاهی کتابداری در ایران افزایش کتابداران تحصیل کرده و متخصص،باز هم،یکی از کتابداران مینویسد: «به جرأت میتوان ادعا کرد که کار مرجع در کتابخانههای ایران،صرفنظر از نوع آن،ضعیفتترین و بیکیفیتترین فعالیت نظام کتابخانهای است.
جای بسیاری از کتابهای مرجع و مرجعشناسی در زبان فارسی خالی است که امیدواریم به همت کتابداران و ناشران این نقیصه نیز برطرف گردد."