ملخص الجهاز:
"بازرگانی از طریق دریا اهمیت داشت اردشیر اول مسن و خراسنرا در مصب دجله و فرات را تصرف کرد و بتکیهگاههای بحری سابق اضافهنمود ایرانیها و اعراب بتدریج ناوگان قابل ملاحظهای بوجود آوردندکشتیهای ایرانی پیدرپی در تمام دریاهای شرقی ظاهر گردید و رود ایرانیهادر دریا یکی از علل مهم انحطاط و بعد زوال کامل نام روم در دریاهایشرقی شد3 پول-در دوره ساسانی جریان پول افزایش زیاد پیدا کرد و بخصوصدر شهرها دلیل آن تعداد بسیار زیاد درهمهای نقره ساسانی استکه درایران و کشورهای مجاور یافت شده است.
اگرزمین از رودخانه مشروب میشد مشمول نرخ بیشتر و اگر از قنات یا چاهمشروب میشد نرخ کمتری بر آن تعلق میگرفته بگفته دینوری نرخ6مالیات از 1/2 تا 1/10 تغییر میکرده و درتعیین نرخ مالیات زمین دوری و نزدیکی آن را بشهر در نظر میگرفتنداین مالیات سنگین بود و بماموران هم امکان تحمیل بر کشاورزان میداد وبعلاوه بر طبق روایاتی7کشاورزان قبل از تعیین سهم دولت بوسیله ماموران(1)-گیرشمن ص 312 (2)-کریستنسن sedinassaS sel suoS narI L ص 129 (3)-کریستنسن seinassaS sel suos narI'L ص (1)-گیرشمن ص 310 (2)-گیرشمن ص 310 (3)-گیرشمن ص 312 (4)-کارنامه اردشیر بابکان نوشتهصادق هدایت ص 36(سایوباج از ده یک از شما بگیرم (5)-تاریخ طبری جلد اول ص 566 (6)-نقل از نملدکه ekedloN یادداشت ذیل ص 241 ترجمه تاریخطبری بآلمانی (7)-ترجمه تاریخ طبری ابو علی محمد بلعمی ص 314-تاریخ قمحسن بن محمد بن حسن قمی ترجمه حسن بن علی بن حسن بن عبد الملک قمیص 197-ابن حوقل(نقل از یادداشت نلدکه ذیل ص ؟؟؟ترجمهتاریخ طبری بآلمانی-رویت بر طبق نوشته بلعمی چنین است که قباددر شکارگاه از همراهان جدا ماند و به باغی رسید زنی را دید که نانمیپخت و کودک سه چهار ساله او خوشه انگوری چیده بود زن انگور را ازکودک گرفت و در جائی نهاد قباد از آن زن پرسید«..."