خلاصه ماشینی:
"باید دانست که وادی در اصطلاح صوفیان به معنی راه صعب و منزل خطرناک است و بدین جهت نظر ایشان برحسب احوال خود در شمارهء اودیه مختلف افتاده است چنانکه عبد الله انصاری آنها را در منازل السائرین عبارت از ده وادی: احسان،علم،حکمت،بصیرت،فراست،تعظیم،الهام،سکینه،طمأنینه،همت(شرح منازل السائرین، طبع تهران،ص 198-138)گرفته و مجموع منازل را که به نظر وی صد منزل است مشتمل بر هزار مقام نیز صد میدان نامیده است(کتاب صد میدان تألیف عبد الله انصاری،طبع مصر)و بنابراین وادی (به تصویر صفحه مراجعه شود) اسمی است عام که حقیقت و عدهء آن به حسب نظر و درجهء شهود متصوفه مخلتف میگردد و شیخ عطار نیز بدین جهت عدهء آنها را پنج یا هفت میآورد علاوه بر آنکه گفتهء شیخ در مصیبتنامه ناظر است به مراتب ادراک یا مدرکات انسانی که در حقیقت شؤون و اطوار روح است از جهت نزول تا ادراک مقید حسی و از جهت صعود تا درجهء نامحدود و لطیف روحانی و منظور وی در منطق الطیر بیان احوال و تحولات باطن سالک است از مرحلهء طلب یعنی نخستین منزل سلوک تا آخرین قدم که فقر و فناست و بعضی از آنها صفت طالب و سالک است مانند:طلب،حیرت-وبعضی صفت مطلوب است مانند:استغنا که به اعتبار ظهور و شهود آن از منازل سلوک شمرده میشود و از آن میان معرفت و عشق صفت مشترک است و ازاینرو میان سخنان شیخ ما در این دو مثنوی(منطق الطیر، مصیبتنامه)اختلاف و تناقضی وجود ندارد با این تفاوت که تعبیر:«هفت وادی»میان صوفیان شهرت یافته و«پنج وادی»مشهور نشده است."