خلاصه ماشینی:
"علی-شاگرد صمد صمد برای مردم زیست صمد بهرنگی ادبیاتشناس-قصهنویس-محقق فرهنگ مردم-معلم خوب بچههای آذربایجان و مهمتر از همه جوان باشرف و آزادمنش بطرزی جانگزا از حرکت و پویش خستگیناپذیرش بازماند.
هرچه بیشتر میزیست،با محرومیت و ستم بیشتر آشنا میشد و حس میکرد که هیچوقت نمیتواند و نباید سرنوشت خود را از سرنوشت مردمی که با آنها زیسته بود جدا کند.
بنابراین خود را در مسیر رشد قرار داد و سیر خستگیناپذیرش را آغاز کرد تا درستترین و پیشروترین موضع را پیدا کند.
او حرکت را خیلی درست و بجا،از شناسائی خلق وشناسائی قوانین تحول زندگی خلق آغاز کرد.
کلیه آثار او واجد همین خصوصیات است.
کلیه آثار او سرشار از این ایمان است.
اما صمد همیشه بمردم میاندیشد و از این نوع اشخاص فاصلهء بسیار داشت،هرچند بسبب آشنائی سابق و امید به اصلاح،با چند تن از قابل اصلاح ترین آنها تا دیرزمانی نشستوبرخاست مینمود،و همین نشستوبرخاست دردسرهای فراوانی برایش همراه میآورد."