خلاصه ماشینی:
"فارع از بحثهایی که در مورد صحتوسقم این وصیتنامه وجود دارد،و فارغ از اقدامات عملی فراوانی که روسیه در دوران قاجار برای تحت سلطه درآوردن ایران از آنها استفاده کرد،در این نوشتار بر سه عامل که به زعم نویسنده تأثیر مستقیم بر سرکوب مشروطه داشتند تمرکز میشود: 1-عهدنامهی ترکمانچای: عهدنامهی ترکمانچای در ذهن همهی ایرانیان میهندوست به عنوان لکهی ننگینی در تاریخ این مرزوبوم به ثبت رسیده است.
او که در هماهنگی کامل با سرگی شاپشال،مستشار نظامی روسیه در ایران و هارتویگ، وزیر مختار این کشور عمل میکرد،در توطئهی محمد علی شاه علیه مشروطه فعالیت آشکار داشت و عملیات به توپ بستن مجلس نیز به دستور او و با هماهنگیهایی که قبلا توسط شاپشال و هارتویگ انجام شده بود،صورت پذیرفت.
حضور لیاخوف در کنار مقامات ارشد ایران و حضور شاپشال به عنوان معلم محمد علی شاه موید این مطلب است نیز جنوب و مناطقی از شرق کشور منطقه نفوذ انگلستان شناخته شد."