خلاصه ماشینی:
"علتهای دیگر که موجب شکستن قوانین میشود هرچند ممکن است شخصی باشد باز مربوط بجامعهای میشود که شیاد در آن زندگی میکند، مثلا محرومیتهای دوران کودکی و سرخوردگیهای ایام جوانی که بر اثر فقر خانواه یا ظلم و ستم متجاوزان پدید میآید در واقع ناشی از نقص جامعهایست که اینچنین نارواها در آن بوقوع میپیوندد-جامعه سرمایهداری محل پرورش محرومیت و سرخوردگیهاست،چون وقتی نظام جامعه بر پول استوار شد و کسی که پول نداشت هیچ نداشت و آنکس که پول داشت همهچیز داشت طبیعی است که همه تکاپوها در راه تحصیل این مهم بعمل خواهد آمد و شیاد که هوش بالاتر از متوسط دارد فوری درصدد تحصیل این مشکلگشا برمیاید منتهی در مدتی کوتاه-فرق او با سوداگران و مال- اندوزان که دیوانهوار در روزگاران دراز بدون احساس کمترین عذاب وجدان و غم نابودی این و آن به جمع ثروت میپردازند اینست که او مثل آنان ثروت را پایه لذت میداند ولی به درازای مدت عقیده ندارد و آنرا اتلاف وقت و کوتاه شدن دوران لذت و نوعی حماقت میپندارد-لاجرم راه را میانبر انتخاب میکند-او از مغز خود بیش از بازو و از سرعت بیش از مداومت در کار استفاده میکند منتهی در انتخاب این اقصر فاصله دیگر رعایت قانون و شرف و حیثیت یا مال و جان کسی را نمینماید،فقط هدف پول است یا هر چیزی که تبدیل به آن شود و بتوان با آن ارزشهای دیگر را خرید-اما شیادی همیشه با ناجوانمردی ملازمه ندارد،بسیاری از شیادان جوانمردند و هرچند که دامگستری آنان متنهی به تحصیل ثروتی هنگفت شود ولی اگر جان موجودی در خطر افتد بیدرنگ از آن چشم میپوشند و همیشه آنکس را میفریبند که خود از تبعیضهای جامعه برخوردار است و هزاران نفر را سروکیسه میکند،در حقیقت آنان کار نسیم عیار را میکنند و از زورمندان و دولتمندان مرفه باج ترکتازی و یغماگری میگیرند."