خلاصه ماشینی:
نگاهی دیگر بهبدیع نو رضا خبازها*محمد علی اجتهادیان** (به تصویر صفحه مراجعه شود)بدیع نو:هنر ساخت و آرایش سخن،مهدی محبتی،چاپ دوم،تهران:سخن،1386 نگارندۀ این کتاب کوشیده است کاری متفاوت و علمیتر در باب بدیعارائه دهد.
مثلا ایشان هم برای سجع متوازی و هم جناس مضارع این بیت رامثال آوردهاند: «مرا تحت زین باشد و تاج ترگ/قبا جوشن و دل نهاده بهمرگ»(ص 67 و 71) پیداست که هیچ دو کلمۀ متجانسی جز ترگ و مرگ در این بیتنیست که برای هردو صنعت یاد شده مثال شدهاند،و نیازی به یادآوریاین نکته نیست که با چنین روشی،تمام قوافی را میتوان سجع مطرفو گاه متوازی شمرد.
حال آنکه در اینجا هیچ معنایی نمیتواند داشته باشد و تنها باعثاطناب و گمراهی خواننده میشود و متأسفانه در متن کتاب مورد نقداز این دست اشکالهای ویرایشی فراوان میبینیم که نثر علمی باید ازامثال آنها عاری باشد.
این همان طرد و عکس است که دکتر فشارکی(-1379:53)وصاحب ابدع البدایع آن را دو نوع میداند:یکی آنکه در معنی تغییر ندهدو دیگری آنکه معنی را نیز تغییر دهد.
(گرگانی،در کتاب مورد نقد،تنهانوع دوم آن هم به عنوان صنعت تازه معرفی کرده و از طرح این بحثدر کتب دیگران هیچ یادی نشده است.
برای ارسال المثل این بیت مولوی را نمونه آوردهاند: {Sای برادر!قصه چون پیمانهای است#معنی اندر وی مثال دانهای استS}(همانجا) حال آنکه ارسال المثل ذکر مثل متداول در شعر و نوشته است ومولوی در این بیت چنین نکرده است.
این بیت نخست سروده شده وسپس مثل گشته است.
این بیت عنایت رازی که برای استخدام نقل شده است(ص 99)اتّساع دارد(در دو معنایی«چه دیدهای...